Gıda Kalite Etkisi

Gıda Kalite Etkisi
Gıdanın bünyesinde barındırdığı kalori, sıvı, lezzet ve yapısal etkiler, gıdanın kalitesiyle değişime uğrarlar. Bu değişimler iyi yönde olabileceği gibi kötü yönde de olabilmektedir. Gıda Kalite Etkisi, gıdanın yetiştirilme, saklanma ve pişirilme şartlarına verilen ortak addır. Gıda Kalite Etkisi şu formulle hesaplanır.

Gıda Kalite Etkisi = %G * %S * %C

Burada ;

G = Yetiştirme Kalitesi yüzde.

S = Saklama Kaltiesi yüzdesi.

C = Pişirme Kalitesi yüzdesi.

Her gıdanın üzerinde gıda kalitesi ibaresi bulunur. Bu değer tek başına bir anlam ifade etmemekle birlikte genel olarak gıdanın yetiştirme saklama ve pişirme kaliteleri hakkında bilgi sahibi olmamıza olanak sağlar.

Yetiştirilme
Her gıdanın gıda olabilmesi için tohum halinden yetiştirilmeye ihtiyacı vardır ve her tohumun da farklı bir yetiştirilme koşulu vardır. Gıdalar uygun koşullarda yetiştirildiklerinde bünyesinde barındırdıkları kalori, sıvı ve lezzet etkileri belirli oranlarda artar. Yetiştirilen gıdaların yetiştirilme kalitesini belirleyen temel etkenler şunlardır.
 * 1) Uygun Isı : Tohum filizlenirken ki ortam ısısı önemlidir.
 * 2) Uygun Işık : Bazı tohumların yetişmesi için ışık almaları gerekmektedir. Bazı tohumlar ise karanlık ortamlarda yetişir.
 * 3) Uygun Toprak / Gübre : Gübre kullanımı tohumun daha verimli şekilde yetişmesine olanak sağlar.
 * 4) Uygun Su : Tohumlar suya ihtiyaç duyarlar. Yeteri kadar sulanmayan tohumlar verimsiz yetişirler.

Yetiştirilme Kalite Formulü:
Yetiştirme Kalitesi Formulü = %T * %L * %D * %W

Burada;
 * 1) T = Uygun ısı oranı
 * 2) L = Uygun ışık oranı
 * 3) D = Uygun toprak oranı (default 1) gübre ile maksimum 3 olabilir.
 * 4) W = Uygun su oranı.

Yetiştirme kalite formulü yalnızca hasat edilen tohumlara uygulanır. Pişirilen yemeklerde bu oran 1 dir ve sabittir.

Saklama
Gıdalar hasat edildikten ya da pişirildikten sonra uygun ısıda saklanmalıdır. Her gıdanın maksimum saklama ısısı mevcuttur. Bu ısının üstü ortamlarda bulunan gıdalarda zamanla saklama kalitelerinde düşüş meydana gelir. Bu düşüşün hızı aradaki ısı farkıyla doğru orantılıdır. Örneğin maksimum saklama ısısı 20 derece olan iki havuçtan biri 25 diğeri ise 50 derecelik bir odada tutulduğunda bunların saklama kalite hızlarındaki düşüş farklı hızlarda olacaktır.

Saklama kalitesi 1.0 ile -1.0 arasında değişir.

Saklama kalitesi düştükçe besinin lezzet, kalori ve sıvı etkileri azalır.

Saklama kalitesi düşük olan besinlerde kusma, ishal, zehirlenme gibi yapısal etkiler ortaya çıkar.

Pişirme
Birden fazla katı ya da sıvı gıdanın bir araya getirilip pişirilmesi sonucu daha yüksek kalori, sıvı ya da lezzet değerine sahip olan yeni öğünler üretmek mümkündür. Pişirilen yemeğin kalori ve lezzet değeri belirli bir formulle hesaplanır.

Quality Formula = (%M1 * %Q1 + %M2 * %Q2 + %M3 *% Q3 + ... + %Mn * Q1) / N) *  %R * %C

Bu Formulde; Tohumdan hasat edilen gıdalarda pişirme kalitesi sabit ve 1 dir.
 * 1) M = Kullanılan malzemenin toplam yemeğin ağırlığına kütlece oranı.
 * 2) Q = Kullanılan malzemenin yüzdesel etki değeri.
 * 3) N = Kullanılan malzeme sayısı
 * 4) R = Tarif bonusu.( >= 100)
 * 5) C = Aşçının yüzdelik marifeti. (>= 25)